tel. 507-652-100
joannapys@gmail.com
O napojach energetyzujących słów kilka

O napojach energetyzujących słów kilka

Napoje energetyzujące to produkty przeznaczone dla osób o wzmożonym wysiłku psychofizycznym. Głównymi 3 składnikami w nich występującymi są: kofeina, tauryna i cukier. Większość z tych napojów ma w swoim składzie również witaminy z grupy B, a niektóre z nich zawierają także inne substancje aktywne takie jak guarana, L-karnityna, korzeń żeń-szenia (ginseng), wyciąg z miłorzębu japońskiego (ginko biloba), jednak ich dodatek jest niewielki.

Co wybrać?

Napoje energetyzujące stanowią prężnie działający segment rynku napojów bezalkoholowych, o który walczy wiele firm, a do konsumentów trafiają wciąż nowe produkty. Najtańsze kosztują około 1,5 zł za puszkę, za najdroższe trzeba zapłacić 10 zł i więcej. Po przeanalizowaniu składów kilku produktów tego typu, okazuje się, że… płacimy głównie za marketing i reklamę, gdyż ich skład jest bardzo zbliżony.

Sposób działania

Energetyki, dzięki zawartych w nich kofeinie i taurynie, wpływają na poprawę pamięci, czasu reakcji i koncentracji oraz zwiększenie czujności . Poprawiają też wydolność fizyczną , ponieważ znacząco spowalniają kurczliwość mięśnia sercowego oraz objętość wyrzutową lewej komory serca podczas wysiłku. Najprawdopodobniej jest to efektem jednoczesnego działania kliku biostymulatorów wchodzących w skład napojów, gdyż nie zauważono podobnego zjawiska u osób, które piły napój zawierający tylko kofeinę. Dodatek dwutlenku węgla przyspiesza wchłanianie do organizmu tych składników.

Dlaczego mogą szkodzić?

  1. Zbyt duże dawki kofeiny zaburzają równowagę organizmu. Po spożyciu napoju energetyzującego następuje chwilowe znaczne zwiększenie aktywności , jednak chwilę później we znaki daje się wyraźnie odczuwalne zmęczenie, apatia i osłabienie organizmu. Do niekorzystnych efektów działania kofeiny można ponadto zaliczyć podrażnienie żołądka i ścian jelita, efekt moczopędny, zakłócenie koordynacji ruchów i drżenie, bezsenność, niepokój oraz zwiększenie częstości skurczów serca. W niektórych przypadkach kofeina może także wywoływać zaburzenia żołądkowo-jelitowe i biegunkę. Najnowsze doniesienia wskazują, że potęguje ryzyko choroby niedokrwiennej serca i nadciśnienia tętniczego. Przyjęcie dużych, jednorazowych dawek kofeiny może wpływać na stężenie glukozy oraz zwiększenie insulinooporności.
  2. Napoje energetyzujące to środki specjalnego przeznaczenia żywieniowego, których zadaniem jest stymulacja organizmu człowieka, umożliwiając zwiększenie jego efektywności w warunkach długotrwałego wysiłku fizycznego i psychicznego. Ich podstawową funkcją jest szybkie dostarczenie energii. Należy podkreślić, że napoje energetyzujące nie mają właściwości nawadniających. Dlatego też nie należy ich spożywać w celu ugaszenia pragnienia.
  3. Pijąc energetyki wnosimy do diety znaczne ilości dodatkowego cukru, co w konsekwencji sprzyja powstawaniu nadwagi i otyłości. Spożywanie tego typu napojów prowadzi do wzrostu stężenia glukozy we krwi, zmniejszonej wrażliwości komórek na insulinę, obniżenia uczucia sytości i w rezultacie zwiększonego poboru energii. Nadmierna konsumpcja napojów energetyzujących sprzyja również pogorszonej utylizacji tłuszczów, co przy niewystarczaącej aktywności ruchowej może stać się przyczyną zwiększonego otłuszczenia ustroju. Wyniki licznych prac badawczych potwierdzają związek częstej konsumpcji napojów energetyzujących z występowaniem nadwagi i otyłości wśród młodzieży.

Dla kogo szczególnie niewskazane

Spożycie napojów energetyzujących w Polsce nie jest oszacowane. Badania z innych krajów wskazują, że najczęstszymi konsumentami tych produktów są ludzie młodzi. Wśród dotychczasowych zaobserwowanych zjawisk powiązanych z częstym spożywaniem napojów energetyzujących u dzieci zaobserwowano duży wzrost ryzyka otyłości, niedobory witamin i mikroelementów (mniejsza ilość wypijanych soków owocowych), próchnicę zębów, odwodnienie, problemy nerwowe i zaburzenia rytmu serca. Specjaliści zalecają w pierwszych latach życia ograniczać maksymalnie spożycie produktów z kofeiną. Przemawiającym za tym argumentem jest zjawisko odporności na kofeinę – im więcej jej spożywamy tym słabsze jest jej działanie pobudzające. Lepiej gdyby dzieci nie zaczynały od razu z wysokiego pułapu kofeinowego uzależnienia. Ograniczenia powinny stosować też kobiety w ciąży, u których metabolizm kofeiny jest spowolniony z 4-6 h do 18 h. Powoduje to wydłużenie czasu poddania organizmu (zarówno kobiety, jak i płodu) działaniu kofeiny. Napojów energetyzujących powinny też unikać osoby z problemami sercowo- naczyniowymi oraz chore na nerki.

Podsumowanie

Szybkie tempo życia wymaga od nas często dodatkowych porcji energii. Producenci wychodzą naprzeciw naszym potrzebom proponując szeroką gamę produktów, które zwiększają wydajność umysłową, przeciwdziałają zmęczeniu, poprawiają humor. Należy jednak zdawać sobie sprawę, że ich działanie często jest krótkotrwałe i zmęczenie po kilkudziesięciu minutach może wrócić ze zdwojoną siłą. Składniki tych napojów w nadmiernych ilościach mogą być toksyczne dla naszego organizmu, a także często powodować otyłość. Najlepszym wyjściem z sytuacji wydaje się stosowanie tych produktów wyłącznie przez dorosłe, zdrowe osoby w sporadycznych sytuacjach.

Bibliografia:

1) Hoffmann M., Świderski F. (2008), Napoje energetyzujące i ich składniki funkcjonalne. Przemysł Spożywczy, 9/2008, str. 8-29.

2) Bajerska J., Woźniewicz M., Jeszka J., Wierzejska E. 2009. Żywność. Nauka. Technologia.Jakość . Częstość spożycia napojów energetyzujących, a aktywność fizyczna i występowania nadwagi i otyłości wśród młodzieży licealnej, 4 (63), 211-217.

3) Kopacz A. , Wawrzyniak A. , Hamulka J. , Gornicka M. 2012 Badania uwarunkowań spożywania napojów energetyzujących przez studentów. Roczniki Państwowego Zakładu Higieny, 63 (4), 491-497.

4) Semeniuk W. 2011. Spożywanie napojów energetyzujących wśród studentów Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie. Problemy Higieny i Epidemiologii, 92(4), 965-968.

5) Wierzejska, R., Kundzicz, M., Orłowska, K., Brożek, A., Szponar, L. Napoje energetyzujące – ich skład i przeznaczenie. Przemysł spożywczy, 56 (10), 42-43.

Add your comment or reply. Your email address will not be published. Required fields are marked *